Von der Leyen dużo ryzykuje, Zeit.de, 10.06.2015

Nowy system obrony powietrznej Meads może się okazać znacznie droższy, niż planowano, a korzyści z jego wdrożenia nie są oczywiste. Krytycy już teraz wieszczą kolejną katastrofę zbrojeniową.

Ministerstwu obrony ledwie udało się uniknąć komisji śledczej w sprawie karabinów szturmowych G36. Odesłane do lamusa nieudane drony Eurohawk znów uniosą się w powietrze, aby przetestować system szpiegowski. Jeden z modeli śmigłowców używanych w marynarce zdaje się spędzać więcej czasu na ziemi niż w powietrzu z przyczyn bezpieczeństwa lotu. Nowy samolot transportowy A400M po katastrofie stał się poważnym problemem: trwające jeszcze i już zakończone projekty zbrojeniowe od początku kadencji przynoszą minister obrony kłopoty. Do tej pory borykała się jednak tylko ze spadkiem po poprzednikach. Winą za przekroczenia budżetów i awarie samolotów, śmigłowców i broni zawsze można było obarczyć kogoś innego. Teraz to się skończyło: startują nowe, warte miliardy euro projekty wojskowe.

Minister von der Leyen chce między innymi zakupić system obrony przeciwlotniczej Medium Extended Air Defense System (Meads) bawarskiej firmy MBDA Systems. Koszt: co najmniej 4 mld EUR. Poprzedni minister Thomas de Maizière odrzucił już tę ofertę, jako powody podając zbyt wysoką cenę przy wątpliwej korzyści dla armii. Wydawało się więc, że amerykański dostawca, firma Raytheon, ma już w kieszeni zlecenie realizacji swojej konkurencyjnej oferty, polegającej na modernizacji już używanych rakiet Patriot™ za 1/3 tej kwoty.

Z samej Bundeswehry i z niemieckiego ministerstwa obrony dochodziły i nadal dochodzą liczne głosy krytyki wobec systemu Meads: według przeciwników nie nadaje się on do obrony kraju przed rakietami dalekiego zasięgu, jest zbyt drogi, a inne kraje NATO, takie jak Polska i Turcja, które leżą na granicy obszaru Paktu, już zakupiły inne systemy obrony przeciwlotniczej. Ponieważ niemiecki Meads będzie kolejnym wariantem uzbrojenia w NATO, zabraknie synergii między systemami i nie będą możliwe oszczędności. Ponadto niektórzy pracownicy ministerstwa uskarżają się na intensywny lobbing w związku z projektem i na towarzyszące mu naciski.

Minister von der Leyen odrzuciła jednak zastrzeżenia wobec systemu Meads. Jako powody podała, że w odróżnieniu od systemu Patriot system Meads może przechwytywać nie tylko rakiety, ale również inne zagrożenia z powietrza, i dzięki temu zapewnić skuteczną ochronę niemieckich żołnierzy w misjach zagranicznych.

Pani minister osobiście wiele ryzykuje, wydając miliardy na system, który obecnie nie jest pilnie potrzebny Bundeswehrze. Już używane rakiety Patriot ziemia-powietrze zapewniają bowiem całkowicie wystarczający poziom obrony przeciwlotniczej. Ministerstwo stwierdziło, że „system sprawdza się w praktyce w ramach operacji Active Fence w Turcji”.

Sprawdzone rakiety Patriot

System Patriot został niedawno zmodernizowany. „Drugie dostosowanie wartości bojowej zostało przeprowadzone pod kątem możliwości zwalczania pocisków balistycznych i taktycznych oraz pocisków manewrujących, a także rozszerzenia chronionej przestrzeni poprzez zwiększenie mocy systemu radarów” — czytamy w raporcie niemieckiego ministerstwa obrony. „Możliwości zwalczania zagrożeń zostały zwiększone poprzez wprowadzenie nowego pocisku sterowanego z możliwością trafień bezpośrednich”.

Eksperci oceniają, że zalety systemu Meads w porównaniu z rakietami Patriot są minimalne. „Meads wniesie tylko dwa udoskonalenia względem już używanego systemu Patriot. Po pierwsze system radarów Meads będzie miał większą rozdzielczość i większe pole widzenia dzięki antenom obrotowym, a po drugie zmniejszy zapotrzebowanie na strategiczny transport lotniczy” — to ocena ekspertów z berlińskiej Fundacji Nauka i Polityka sprzed dziesięciu lat. Ponieważ instalacje Meads składają się z mniejszej liczby elementów niż instalacje Patriot, można je przenosić w mniejszej liczbie lotów. To niewątpliwa zaleta. Lepszą widoczność przeciwników eksperci fundacji oceniają inaczej: zwiększenie pola widzenia będzie według nich nieprzydatne w wielu konfliktach, ponieważ z reguły kierunki, z jakich zbliżają się zagrożenia, są znane i można odpowiednio ustawić systemy obronne.

Na papierze Meads przeciwdziała szeregowi zagrożeń: „System zapewnia ochronę przed śmigłowcami, samolotami, dronami, pociskami manewrującymi oraz rakietami krótkiego i średniego zasięgu” — czytamy w dokumencie ministerstwa obrony. Minister von der Leyen mówi: „Ten system umożliwia ustawienie swego rodzaju kopuły ochronnej nad bazą misji wojskowej, miastem czy infrastrukturą o krytycznym znaczeniu. Decydującą kwestią jest możliwość jego zastosowania w dowolnym miejscu na świecie, a nie ustawienie go w kierunku wschodnim i patrzenie tylko w tamtą stronę. Będziemy przygotowani na różne potencjalne zagrożenia”.

Aneksja Krymu, wojna na wschodzie Ukrainy i konflikt z Rosją mogły się przyczynić do decyzji o zakupie systemu Meads. Wcześniej plany ministerstwa wyglądały bowiem inaczej. Grupa robocza złożona z przedstawicieli firm doradczych miała znaleźć alternatywne rozwiązanie. Teraz te poszukiwania się zakończyły. Możliwe, że jest to również sukces lobbystów MBDA Systems, bo Niemcy już wydały miliard euro na prace rozwojowe w kraju.

Tekst oryginalny dostępny jest tutaj.

Wybrane artykuły w polskich mediach

Realizacja drugiej fazy programu, Gazeta Polska Codziennie, 25.08.2021 Realizacja drugiej fazy programu, Gazeta Polska Codziennie, 25.08.2021
Realizacja drugiej fazy programu, Gazeta Polska Codziennie, 25.08.2021
Szwajcaria stawia na F-35A i Patriot, Magazyn Militarny MILMAG, 30.06.2021 Szwajcaria stawia na F-35A i Patriot, Magazyn Militarny MILMAG, 30.06.2021
Szwajcaria stawia na F-35A i Patriot, Magazyn Militarny MILMAG, 30.06.2021
Kiedyś byliśmy w tym miejscu co dzisiaj polska zbrojeniówka, Rzeczpospolita, 30.06.2021 Kiedyś byliśmy w tym miejscu co dzisiaj polska zbrojeniówka, Rzeczpospolita, 30.06.2021
Kiedyś byliśmy w tym miejscu co dzisiaj polska zbrojeniówka, Rzeczpospolita, 30.06.2021
Choć wciąż bez „wiślanego” offsetu, polskie firmy zarabiają na Patriotach, rp.pl, 24.06.2021 Choć wciąż bez „wiślanego” offsetu, polskie firmy zarabiają na Patriotach, rp.pl, 24.06.2021
Choć wciąż bez „wiślanego” offsetu, polskie firmy zarabiają na Patriotach, rp.pl, 24.06.2021
Patrioty trafią do Polski przed czasem, rp.pl, 23.06.2021 Patrioty trafią do Polski przed czasem, rp.pl, 23.06.2021
Patrioty trafią do Polski przed czasem, rp.pl, 23.06.2021
Pierwszy zestaw ogniowy systemu Patriot dostarczony do Szwecji, ZBiAM, 1.06.2021 Pierwszy zestaw ogniowy systemu Patriot dostarczony do Szwecji, ZBiAM, 1.06.2021
Pierwszy zestaw ogniowy systemu Patriot dostarczony do Szwecji, ZBiAM, 1.06.2021